Müdahaleden SGK bildirimine, kök neden analizinden düzeltici faaliyete kazanın ardından yapılacaklar.
İş kazası olduğunda ilk dakikalarda panik yaşanması doğaldır; ancak sonraki saatlerde ve günlerde yapılan her adım hem yaralıyı hem de işvereni hukuki açıdan korur. Bu rehber, kaza sonrası ilk üç iş gününde izlenmesi gereken adımları özetler.
1. İlk müdahale ve güvenlik
Önce yaralıya ilk yardım uygulanır, gerekirse 112 aranır. Kaza yeri güvenlik altına alınır; makine durdurulur, elektrik kesilir, ikinci bir kaza riski ortadan kaldırılır. Olay yerinin fotoğrafları çekilir, ekipman olduğu gibi bırakılır. Delil niteliğindeki unsurlar değiştirilmez.
2. İşyeri hekimi ve uzmana haber
İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi derhal bilgilendirilir. Hekim, yaralının durumuna dair tıbbi bilgiyi sır saklama yükümlülüğü kapsamında kayıt altına alır; uzman kaza yerinde ilk inceleme yapar.
3. SGK'ya bildirim: üç iş günü
İş kazası, olay tarihinden itibaren en geç üç iş günü içinde işveren tarafından SGK'ya bildirilmelidir. Aynı süre, meslek hastalığı için hastalığın öğrenildiği günden başlar. Süre kaçırılırsa idari para cezası uygulanır. Bildirim, SGK sistemi üzerinden elektronik olarak yapılır; OSGB'niz bu işleme destek verir.
4. Tanık ifadeleri ve olay raporu
Kazayı gören çalışanların ifadeleri yazılı alınır. Zaman, yer, yapılan iş, kullanılan ekipman ve KKD, ortam koşulları ve yaralanmanın niteliği kaydedilir. Bu bilgiler iş kazası araştırma raporunun temelidir.
5. Kök neden analizi
"Kimin hatası?" sorusu yerine "Neden oldu?" sorusu sorulur. 5 Neden veya balık kılçığı yöntemiyle kazanın kök nedeni (teknik, organizasyonel, insan faktörü) belirlenir. Risk değerlendirmesi bu kazaya göre gözden geçirilir.
6. Düzeltici ve önleyici faaliyet
Her kök neden için sorumlu, tarih ve önlem belirlenir. Önlemler tamamlandığında doğrulama yapılır. Aynı tür kaza başka bölümlerde de olabilir mi diye bakılır; benzer makinelerde önlemler yaygınlaştırılır.
7. Çalışanla iletişim
Yaralanan çalışan ve ailesi ile açık iletişim kurulur; hastane ve rapor süreçlerinde destek verilir. Kaza sonrası kısa bir bilgilendirme toplantısı ile diğer çalışanlar, alınan önlemlerden haberdar edilir.
OSGB nasıl destek verir?
Kaza anında uzmanımıza telefonla ulaşabilir, SGK bildirimi ve kaza raporunda destek alabilirsiniz. Portalda "Kaza ve ramak kala" bölümü kayıtlarınızı saklar ve istatistiğe dönüştürür.
Kaza sonrası kontrol listesi
İlk yardım ve 112 çağrısı yapıldı mı? Kaza yeri güvenceye alındı mı? Uzman ve hekim bilgilendirildi mi? SGK bildirimi üç iş günü içinde gönderildi mi? Tanık ifadeleri alındı mı? Kök neden analizi planlandı mı? Bu altı soruyu iş yerinizde herkesin görebileceği bir panoya asmak, kaza anında düşünme yükünü azaltır.